Wolf Village

Weerwolven spel geschiedenis: van een Moskouse klas tot de versies van nu

Weerwolven spel geschiedenis, in het kort: het begint in Moskou, in 1986 of 1987, met een spel dat Mafia heette. Een psychologiestudent bedacht het voor de middelbare scholieren aan wie hij les gaf. Ongeveer tien jaar later leerde Andrew Plotkin het kennen op een puzzelconventie en verving hij de maffia door weerwolven. Beide namen worden nog gebruikt. Tegenwoordig is het een doosspel, een videospel en een tv-programma. Deze pagina vertelt dat verhaal met de bronnen erbij, noemt de andere namen van het spel en laat zien hoe de versies van nu verschillen.

Het korte antwoord

WanneerWat er gebeurde
1986 of 1987Dimitry Davidoff, een psychologiestudent aan de Staatsuniversiteit van Moskou, bedenkt Mafia
1989–90Internationale studenten aan wie hij les gaf nemen het waarschijnlijk mee naar het buitenland
1997Mafia is gedocumenteerd in de Verenigde Staten. Andrew Plotkin leert het kennen en geeft het spel het weerwolventhema
2001Les Loups-garous de Thiercelieux verschijnt voor het eerst
2007–08Ultimate Werewolf, van Bézier Games
Tegen 2010Weerwolven wordt op bijna elk groot techevenement gespeeld
2014One Night Ultimate Werewolf; Town of Salem op Steam
2021De Verraders, het Nederlandse programma dat The Traitors werd
2024Loups-Garous in Frankrijk op Canal+, en een Netflix-film met dezelfde naam
2025–26Werwölfe in Duitsland op ARD, en Wolven in Nederland op NPO 1

Mafia: een spel uit een Moskouse klas

Mafia werd bedacht door Dimitry Davidoff, een psychologiestudent aan de Staatsuniversiteit van Moskou, als klasactiviteit voor de middelbare scholieren aan wie hij les gaf. De bronnen noemen 1986 of 1987. (De pagina van Andrew Plotkin, met het verslag van Davidoff zelf; Wired, 2010; Popular Mechanics, 2019, met een interview met Davidoff.)

Volgens het verslag van Davidoff zelf verspreidde het spel zich vanuit die klas naar studentenfeesten in het studentenhuis, naar andere faculteiten en naar zomerkampen. Internationale studenten aan wie hij in 1989–90 les gaf, namen het waarschijnlijk mee naar het buitenland. In de Verenigde Staten is Mafia gedocumenteerd in 1997. (Plotkins pagina; Wired.)

Het verslag van Davidoff, dat Plotkin publiceert, is kort en levendig. Hier staat het in de eigen woorden van de bron, in het Engels: “my students become the first players. then of course student parties in my dormitory - biggest one in moscow - housing thousands of students from different departments.”

Het idee was eenvoudig, en is dat nog steeds: een paar spelers werken in het geheim tegen de rest, en de groep moet al pratend de waarheid vinden.

Weerwolven: het nieuwe thema van Plotkin

Andrew Plotkin leerde Mafia kennen op de conventie van de National Puzzlers’ League in 1997 en gaf het spel het weerwolventhema. De maffia werd weerwolven, en de stadsbewoners werden dorpsbewoners.

De ziener heeft Plotkin overigens niet bedacht. De versie van Mafia die hij leerde kennen, had al een onderzoeker, en de ziener nam diens plaats in. (Plotkins pagina, de primaire bron; Wired.)

Plotkins eigen pagina zegt het in een paar regels. Hij leerde Mafia met “Two Mafia gangsters, one Knight Commandant, and everyone else innocent citizens”, en hij schrijft: “I think werewolves are niftier, so I changed it.” Zijn weerwolvenspel had één moderator, twee weerwolven, één “Villager (Seer)” en burgers voor alle anderen. Die kleine set is nog steeds het hart van elke versie die vandaag wordt gespeeld.

Mafia en weerwolven zijn dus één spel met twee verhalen. De regels eronder zijn dezelfde: een verborgen kamp doodt in de nacht, en het dorp stemt overdag. Wil je het spel op de Mafia-manier spelen? De weerwolven spelregels gelden net zo.

De spellen in de doos

Het spel heeft geen spullen nodig, maar wordt ook in dozen verkocht.

Online en op techevenementen

Tegen 2010 werd weerwolven volgens Wired op bijna elk groot techevenement gespeeld: Foo Camp, SXSW, GDC en ETech. (Wired.)

Het spel ging ook online. Town of Salem, van BlankMediaGames, staat sinds 15 december 2014 op Steam, en de winkelpagina noemt het “inspired by the party games Werewolf and Mafia”. (Steam.)

Waarom één spel zoveel vormen kreeg

Niemand weet zeker waarom dit spel zich zo ver verspreidde. Maar een paar dingen maken het makkelijk door te geven. Het heeft geen spullen nodig. Het werkt voor een handvol vrienden en voor een groot gezelschap, op een schoolkamp net zo goed als op een scoutingweekend. De kernregels passen in een minuut, dus een nieuwe speler kan de volgende ronde meedoen. En elke groep kan een eigen rol toevoegen, en zo zijn de versies hieronder uit elkaar gegroeid.

Japan en China

In Oost-Azië kreeg het spel een eigen vorm.

Allebei veranderen ze hoe het spel voelt. Met een vos aan tafel is de blik van de ziener een wapen en tegelijk een vraag, en de vos wint door in leven te blijven, dus beide kanten moeten zowel de vos als elkaar opjagen. De gek maakt het tellen troebel: de ziener ziet een mens, en toch wil die mens dat de wolven winnen. Het bord met 12 spelers doet het omgekeerde: het maakt het spel makkelijk te beoordelen. Vier spelers doden, vier hebben een kracht, en vier hebben alleen hun stem.

Op televisie

De nieuwste vorm van het spel is realitytelevisie.

De andere namen van het spel

Hetzelfde spel heeft veel namen.

Veel Spaanstaligen die het spel zoeken, typen “el pueblo duerme” (“het dorp slaapt”).

Zijn Mafia en weerwolven hetzelfde spel? Ja. Weerwolven is Mafia met een ander verhaal: weerwolven in plaats van de maffia, dorpsbewoners in plaats van stadsbewoners, en een ziener waar de Mafia die Plotkin leerde een onderzoeker had. Groepen die het ene spelen, kunnen meteen het andere spelen. Wat van tafel tot tafel verschilt, is de set extra rollen, niet de kern.

In Mafia, zoals Plotkin het leerdeIn weerwolvenIn Wolf Village
de maffiade weerwolvenWeerwolf
de onschuldige burgersde burgersBurger
de onderzoekerde zienerZiener
de nacht: de maffia kiest een slachtofferde nacht: de weerwolven kiezen een slachtofferhetzelfde
de dag: de stad stemt iemand wegde dag: het dorp stemt iemand weghetzelfde, door aan te wijzen

Wat veranderde, en wat gelijk bleef

Kijk je over de versies heen, dan zijn er altijd drie dingen:

Een vierde kwam later: iemand die kan kijken. De Mafia die Plotkin in 1997 leerde, had al een onderzoeker, en weerwolven heeft de ziener. Allebei geven ze het dorp een beetje harde informatie om over te twisten.

Bijna al het andere is veranderd. Het verhaal verhuisde van de stad naar het dorp. Versies voegden eigen rollen toe, zoals de vos en de gek van Japan. Het spel verliet de klas voor dozen, videospellen en tv-studio’s. En de moderator, de speler in het kaartspel van Plotkin die niet meedoet en de nacht leidt, kan nu een telefoon zijn.

Die laatste verandering maakt Wolf Village. Plotkins kaartspel had een kaart voor de moderator. In Wolf Village neemt de telefoon van de spelleider die kaart over. Die bewaart de geheimen van de nacht en maakt de ochtend bekend, en met Gesproken verteller roept die de rollen één voor één op met een opgenomen stem, zodat iedereen aan tafel kan meespelen. De opstellingen van Wolf Village delen ook een dokter, een heks, een jager en Cupido uit.

De versies van nu, en de opstellingen die erbij passen

Elke versie deelt de kern: een verborgen kamp doodt in de nacht, het dorp stemt overdag. Wat verandert, is wie er verder aan tafel zit. Zo passen de versies hierboven op de kant-en-klare opstellingen van Wolf Village.

VersieWat het aan de kern toevoegtDichtstbijzijnde opstelling in Wolf Village
Mafia, zoals Plotkin het in 1997 leerdeeen onderzoeker onder de onschuldige burgersBasis: weerwolven, een ziener en burgers, plus een dokter vanaf 7 spelers
Plotkins weerwolvenhet weerwolvenverhaal, en een ziener op de plaats van de onderzoekerBasis
Het Japanse jinrōde vos, een derde kamp, en de gek, een mens aan de kant van de wolvenVos (9 tot 20 spelers): de vos, een handlanger die de weerwolven niet kent, een ziener en een dokter die zichzelf niet kunnen beschermen, plus twee vrijmetselaars vanaf 11 spelers
Het Chinese lángrénshā12 spelers: 4 weerwolven, 4 speciale rollen, 4 burgers (volgens de Chinese Wikipedia)Standaard 12: 4 weerwolven, 4 burgers, de ziener, de heks, de jager en de dorpsgek, plus een burgemeester
De mix die de app “de Europese klassieker” noemtde heks, de jager, Cupido en een gekozen burgemeester, plus de dorpsgek vanaf 11 spelers en een dokter vanaf 17Klassiek, 8 tot 20 spelers
Online- en tv-versiesspelen via internet, of op televisiegeen: Wolf Village houdt iedereen in één ruimte

De volledige rolmix van elke opstelling voor elke groepsgrootte, en de regels van elke rol, staan in de weerwolven spelregels.

Zo speel je elke versie vanavond

  1. Maak een spel aan. Tik in Wolf Village op Spel aanmaken, en laat iedereen meedoen met de code.
  2. Kies de opstelling uit de tabel: Basis voor Mafia of Plotkins weerwolven, Vos voor de Japanse versie, Standaard 12 voor het Chinese bord met 12 spelers, Klassiek voor de heks, de jager en Cupido.
  3. Voor het kaartspel van Plotkin precies, met 5 spelers of meer, tik je op Aanpassen: zet twee weerwolven, houd de ziener en zet de dokter uit (Basis deelt die vanaf 7 spelers). Alle anderen zijn burgers, en de telefoon is de verteller.
  4. Deel de rollen uit. De telefoon vertelt de nacht, en het dorp stemt door aan te wijzen.

Veelgestelde vragen

Wie heeft weerwolven bedacht?

Het spel is Mafia, bedacht door Dimitry Davidoff, een psychologiestudent aan de Staatsuniversiteit van Moskou, in 1986 of 1987. Andrew Plotkin, die het in 1997 leerde kennen, gaf het spel het weerwolventhema.

Wie heeft Mafia bedacht?

Dimitry Davidoff, een psychologiestudent aan de Staatsuniversiteit van Moskou. Hij bedacht het als klasactiviteit voor de middelbare scholieren aan wie hij les gaf.

Heeft Andrew Plotkin de ziener bedacht?

Nee. De Mafia die hij in 1997 leerde kennen, had al een onderzoeker. Hij gaf het spel weerwolven, en de onderzoeker werd de ziener.

Hoe heet weerwolven in andere landen?

Mafia op veel plaatsen, City of Palermo in sommige Europese landen (volgens de Engelstalige Wikipedia) en Cidade Dorme in Brazilië (volgens de Portugeestalige Wikipedia). Spaanstaligen zoeken vaak naar “el pueblo duerme”.

Is het spel ouder dan de kaartspellen in de doos?

Ja. Mafia stamt uit 1986 of 1987, en Plotkin leerde het in 1997 kennen. De eerste uitgave in de doos op deze pagina, Les Loups-garous de Thiercelieux, kwam in 2001.

Speel de versie waar je net over las: maak een spel aan en kies Klassiek, Vos of Standaard 12

Namen van uitgegeven edities en tv-programma’s zijn handelsmerken van hun eigenaars. Wolf Village is niet verbonden aan en wordt niet gesteund door deze eigenaars.

Speel de versie waar je net over las: maak een spel aan en kies Klassiek, Vos of Standaard 12